header001

شماره نوزدهم: کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی در هنگام بحران (با تأکید بر همه‌گیری ویروس کووید-19)

مریم صراف زاده

جایگاه حق مؤلف در تولید محتوای دیجیتال

در سال ۹۳ مطلبی از اینجانب با عنوان آشنایی با سایت‌های آموزشی آنلاین – دنیای یادگیری در اینترنت در وبلاگ یک پزشک که از وبلاگ‌های بسیار موردعلاقه‌ام است و بسیار از آن آموخته‌ام منتشر شد. پس از چندی با کمال تعجب متوجه شدم که سایت‌های بسیاری بدون ذکر نامم کل مطلب را کپی کرده‌اند. حتما شما هم در جستجوهای اینترنتی خود متوجه شده‌اید که گاه چند لینک بازیابی شده مطالبی کاملا یکسان دارند.

بیشتر مردم بر این باورند که چون مطالب موجود در اینترنت آزادانه در دسترس هستند اجازه دارند براحتی و بدون اجازه پدیدآورنده و ذکر منبع از آن‌ها استفاده کرده و حتی به دیگران ارسال کنند. بارها در ارائه‌های دانشجویان مجبور شدم تذکر بدهم که عکسی که در پاورپوینت خود آورده‌اید باید منبعش ذکر شود.

ادامه مطلب
ملیحه درخوش

تأثیر همه‌گیری کووید-19 بر سازماندهی اطلاعات در کتابخانه‌ها

با آغاز همه‌گیری کووید-19 در سرتاسر جهان، کتابخانه‌ها نیز مانند تمامی نهادهای اجتماعی در جوامع مختلف تحت تأثیر شرایط همه‌گیری قرار گرفتند که باعث تغییراتی در روند کار و خط مشی آنها شد. بخش خدمات فنی کتابخانه‌ها به عنوان یکی از بخش های تخصصی نیز سعی در همگام سازی خود با شرایط به وجود آمده داشته است. متن حاضر با هدف بررسی چالش های به وجود آمده برای بخش های خدمات فنی و سازماندهی اطلاعات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع رسانی و چگونگی حل این چالش ها نگاشته شده است.
ادامه مطلب
محسن حاجی زین‌العابدینی

ماسک‌ها و چشم‌ها

در مورد چشم و نقش ارتباطی آن و جایگاهی که در زبان بدن دارد، بسیار سخن گفته شده است. چشم‌ها می‌توانند احساسات متفاوتی همچون علاقه، محبت، تسلط، همدلی، خشم و غیره یا پیامهای ارتباطی زیادی را منتقل کنند. چشمها و لبها دو عضو اصلی ارتباطی در بدن هستند و نقش عمده ای در زبان بدن دارند. در حالت معمولی و بدون ماسک، لبها که هم وظیفه صحبت کردن را دارند و هم با حرکات مختلف خود احساسهای متفاوتی را بروز می دهند که از مهمترین آنها لبخند است، سهم اصلی برقراری ارتباطات انسانی را بر عهده دارند. اما در دوران بیماری همه گیر کوید 19 یا کرونا، که همه مجبور هستند ماسکی بر صورت داشته باشند، لبها زیر لفافی قرار می گیرند که کارآمدی حداکثری آنها به نصف تقلیل می یابد.

ادامه مطلب

شماره نوزدهم: کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی در هنگام بحران (با تأکید بر همه‌گیری ویروس کووید-19)

دکتر محمد زره ساز

شناسه و استاندارد

شماره‌ جدید نشریه الکترونیکی شناسه با محوریت موضوعی استانداردهای کتابخانه‌ای منتشر شد. سرسخن این شماره نیز مصادف با روز جهانی استاندارد منتشر می‌شود که جا دارد این روز را به همه فعالان این حوزه تبریک عرض کنیم. در رابطه با این ویژه‌نامه، انتظار داشتیم که پس از انتشار فراخوان و سفارش مطلب، محتواهای بیشتری از سوی صاحب‌نظران و کارشناسان در اختیار ما قرار می‌گرفت تا می‌توانستیم مطالب و تحلیل‌های بیشتری را در ستون تراوش نشریه ارائه دهیم. با این حال، این امکان میسر نشد و چند مطلب دریافتی در فواصل زمانی مشخص در این شماره منتشر و اطلاع‌رسانی شد. عمده مطالب دریافتی از سوی اساتید و کارشناسان همکار در طرح «تدوین استانداردهای کتابخانه‌های عمومی ایران» بودکه در مدت انجام این طرح تجربیات ذیقیمتی را در این حوزه تخصصی کسب کرده‌اند.
ادامه مطلب
فاطمه زارع

کرونا چه چیز را در کتابخانه‌‌های عمومی تغییر نداده است؟

از زمان همه‌گیری ویروس کرونا در اواخر سال گذشته، کتابخانه‌‌های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه‌‌های عمومی ابتدا تعطیل و پس از چهار ماه طی سه مرحله بازگشایی شدند. این تعطیلات اجباری بی‌سابقه در کتابخانه‌‌های عمومی کتابداران و مسئولان نهاد کتابخانه‌‌ها را بر آن داشت تا از ظرفیت‌‌های فضای مجازی استفاده کنند و ارتباط خود را با اعضای کتابخانه‌‌ها حفظ کنند. بنابراین دست به کار شدند و با امکانات در دسترس تلفن‌‌های همراه، فعالیت‌‌های فرهنگی را به کانال‌‌های اپلیکیشن‌‌های بله و ایتا و صفحات اینستاگرام منتقل کردند.

ادامه مطلب
مریم اسدی

اشاعه اطلاعات پاشنه آشیل کتابخانه‌های دانشگاهی در شیوع همه‌گیری کووید 19

نقش کتابخانه دانشگاهی در شرایط بحرانی و شیوع همه‌گیری‏ها در چارچوب خدمات پشتیبانی آموزشی و پژوهشی و اشاعه‏دهندگان اطلاعات در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی بسیار حائز اهمیت است. کتابداران به دلیل دسترسی به اطلاعات و منابع معتبر به‌عنوان رابط و تسهیل‏گران در فرایند برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه نقش مهمی در اشاعه اطلاعات علمی دارند. این نقش در زمان بحران و شیوع همه‌گیری ها بسیار حیاتی‏تر می‏شود.

ادامه مطلب
دکتر رجبعلی بگلو

کتابخانه‌های دانشگاهی در دوران همه‌گیری کووید-19و ویروس ناهماهنگی آموزش و پژوهش

با همه‌گیری جهانی کووید-19 اوضاع پیچیده و عجیبی بر کشورها، جوامع و به تَبَع آن، سازمان‌ها و البته کتابخانه‌ها حاکم شده است. عجیب از این نظر که تا پیش از این همه‌گیری، «تجربه جهانی» کم‌رنگ و ناچیزی از مواجهه جوامع با یک ویروس وجود داشت یا آن تجربه به کشورهای خاصی محدود بود؛ نه این‌که یک ویروس در زمانی کمتر از 2 ماه همه کشورها را آلوده و درگیر کند. این نشان می‌دهد ما در جهانی درهم‌تنیده و چند‌وجهی و درهمکنشی زندگی می‌کنبا همه‌گیری جهانی کووید-19 اوضاع پیچیده و عجیبی بر کشورها، جوامع و به تَبَع آن، سازمان‌ها و البته کتابخانه‌ها حاکم شده است. عجیب از این نظر که تا پیش از این همه‌گیری، «تجربه جهانی» کم‌رنگ و ناچیزی از مواجهه جوامع با یک ویروس وجود داشت یا آن تجربه به کشورهای خاصی محدود بود؛ نه این‌که یک ویروس در زمانی کمتر از 2 ماه همه کشورها را آلوده و درگیر کند. این نشان می‌دهد ما در جهانی درهم‌تنیده و چند‌وجهی و درهمکنشی زندگی می‌کنیم.



ادامه مطلب
ایمان نریمانی

فعالیت‌های حمایتی نهاد کتابخانه‌های عمومی استرالیای جنوبی در ارتباط با تأثیر کووید 19 (کرونا) بر خدمات کتابخانه

از اسفند ماه سال گذشته که همه‌‌گیری کرونا باعث تعطیلی بسیاری از کتابخانه‌ها و ایجاد محدودیت در ارائه خدمات آنها شد، نحوۀ مواجهه با این ویروس و ارائۀ خدمات به کاربران به پرسش اصلی بسیاری از کتابداران و تصمیم‌گیران تبدیل شد. یکی از ابزار‌هایی که در پاسخ به این پرسش می‌تواند به ما کمک کند این است که بدانیم کتابخانه‌ها در سایر کشور‌ها چگونه با این همه‌گیری مواجه شدند. از همین رو، مدتی پیش این پرسش را از استادم دکتر مریم صراف‌زاده پرسیدم که مدتی است در استرالیا هستند و ایشان زمینۀ ارتباط مرا با یکی از کتابداران ایرانی کتابخانه‌های عمومی استرالیای جنوبی آشنا کردند.

ادامه مطلب