نمایش تجربهها، الهامبخش خلاقیتهای تازه است
از چند ساعت حضور در بخش کاردرمانی یک مرکز درمانی اعصاب و روان زنان؛ جایی که میان مهرهها، دستبندها، خندهها و اشکها، چهرهای انسانی از بیماران آشکار میشود. این یادداشت، تلاشی است برای ثبت لحظههایی کوتاه اما ماندگار از امید، تنهایی و نیاز به دیده شدن.
اشیای علمی و ابزارهای مهندسی، بخشی از میراث دانشگاهی هستند که تاریخ آموزش، پژوهش و تحول فناوری را روایت میکنند؛ با این حال، حفاظت و مستندسازی آنها در بسیاری از دانشگاهها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله تجربه مرکز اسناد و گنجینه دانشگاه صنعتی شریف را در ساماندهی، مستندسازی و حفاظت از مجموعهای ارزشمند از اشیای مهندسی معرفی میکند. این مجموعه که در سال ۱۳۹۹ توسط دکتر علی امیرفضلی، استاد پیشکسوت دانشکده مهندسی مکانیک، به دانشگاه اهدا شد، شامل بیش از ۳۰۶ شیء از جمله خطکشهای محاسباتی، ماشینحسابهای مکانیکی، ابزارهای اندازهگیری و سایر تجهیزات آموزشی و مهندسی است. در این پروژه، پس از شناسایی، تفکیک و عکاسی استاندارد، برای هر شیء شناسنامهای علمی شامل مشخصات فنی، تاریخی و کاربردی تهیه و اطلاعات آن در پایگاه داده مرکز اسناد ثبت شد. اجرای پروژه با مشارکت میانرشتهای کتابداران، متخصصان موزهداری، استادان مهندسی و دانشجویان و با بهرهگیری از منابع تخصصی، کاتالوگهای تاریخی و جستجوی تصویری انجام گرفت. از مهمترین دستاوردهای پروژه، شناسایی یکی از غنیترین مجموعههای خطکشهای محاسباتی کشور با بیش از یکصد نمونه از کشورهای مختلف است که برخی از آنها در حوزههای تخصصی مهندسی، صنایع و حتی برنامههای فضایی و نظامی کاربرد داشتهاند. این تجربه نشان میدهد که کتابخانهها و مراکز اسناد دانشگاهی میتوانند با رویکردی میانرشتهای، نقشی مؤثر در حفاظت، مستندسازی و معرفی میراث علمی و فناورانه ایفا کنند و الگویی عملی برای سایر دانشگاههای کشور ارائه دهند.
در داستان «روز عادی، درخواست غیرعادی» نوشتهٔ فاطمه صدرا، ما به یک روز ظاهراً معمولی در کتابخانه پا میگذاریم که با ورود زوجی خاموش و درخواست سه کتاب عجیب، رنگی از اضطراب و رمزآلودگی میگیرد. راوی ــ کتابدار ــ در سکوت میان قضاوت و وظیفه، شاهد گفتوگویی کوتاه اما تکاندهنده است. نویسنده با زبانی ساده و فضایی واقعگرایانه، لحظهای روزمره را به صحنهای پرابهام و انسانی بدل میسازد؛ از همان جنس روزهایی که با سؤالی در ذهن تمام میشوند: «آیا امروز واقعاً عادی بود؟»
من، دانشجویی که عشق به مشارکت جمعی و نوشتن، مسیر تحصیل و حرفهام را شکل داد. دوران کارشناسی در دانشگاه شهید چمران اهواز (۹۴-۱۳۹۱) با فعالیت در تشکل دانشجویی دانشگاه و حلقههای کتابخوانی گذشت. پس از فارغتحصیلی، برای پر کردن خلاء مهارت نوشتن، در سال ۱۳۹۵ به طور اتفاقی وارد عرصه رسانه شدم و در پایگاه خبری «وهار» در شهرستان کوهدشت به عنوان خبرنگار و سپس دبیر سرویس اجتماعی مشغول شدم.
با ورود به مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا (تهران) در سال ۱۳۹۶، حضور حرفهایام آغاز شد. شروع کار، عضویت در تیم روابط عمومی سومین کنگره متخصصان علوم اطلاعات بود. اگرچه مدتی با کار فهرستنویسی در کتابخانه ملی از فضای دانشگاه دور شدم، اما با فعالیت در نشریات «پیک دانش» و «شناسه» و نیز برگزاری کارگاه ویرایش، دوباره به دایره مشارکت بازگشتم.
اوج این مسیر، وقتی بود که در زمستان ۱۳۹۷ مسئولیت مدیر مسئولی و سردبیری نشریه پیک دانش را بر عهده گرفتم. با چشماندازی فراتر از مرزهای دانشگاه، تیمی از دانشجویان بااستعداد سراسر کشور را گرد هم آوردم و با تولید محتوای متنوع و جذاب، این نشریه را به رسانهای برای جریانسازی در حرفه تبدیل کردم. در کنار آن، عضویت در کمیته ناظر نشریات دانشگاه الزهرا و سردبیری خبرنامه المپیاد ورزشی را تجربه کردم که با چالشهای مدیریتی و حتی بیعدالتیهایی همراه بود.
همزمان، در پنجمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات (۱۳۹۸) به عنوان مسئول روابط عمومی، در شرایط سخت قطعی اینترنت و فضای ملتهب کشور برای پوشش خبری کنگره تلاش کردم. پس از برگزاری بیستمین همایش انجمن علمی دانشگاه الزهرا و در اوج خستگی، به دلیل بیماری و نیاز به اتمام پایاننامه، در آذر ۱۳۹۸ از مسئولیتهای اجرایی کنار کشیدم. ثمره این یک سال تلاش بیوقفه، کسب چندین مقام ملی و بینالمللی برای نشریه و دریافت عنوان «نفر برتر» در جشنواره رسانهای «تیتر ۱۲» بود.
از دل این سالها آموختم که پویایی یک حرفه، نیازمند مدیرانی خردمند و افرادی دغدغهمند با اخلاق کار تیمی است. شبکههای مجازی و شاهراههای اطلاعاتی، فرصتی طلایی برای یادگیری، اقدام و اثرگذاری هستند. من ترجیح میدهم به جای حرکت انفرادی، در کنار جامعه حرفهام و از طریق همکاری و شبکهسازی، مسیر خدمت را ادامه دهم. این روایت، سرگذشت جوانی است که با وجود همه دشواریها و کارشکنیها، با عشق به حرفه و عزمی راسخ، تأثیری هرچند کوچک بر جای گذاشت.