نشریه الکترونیکی شناسه

ISSN: 2538-5534​

نقش کتابخانه‌ها در ساخت جوامع تاب‌آور در برابر بحران‌های جهانی

در دهه‌های اخیر، مفهوم تاب‌آوری به یکی از محورهای اساسی در سیاست‌گذاری فرهنگی و توسعه پایدار تبدیل شده است. این مقاله با تمرکز بر نقش کتابخانه‌ها در مواجهه با بحران‌های جهانی – از همه‌گیری کووید۱۹ تا تغییرات اقلیمی – نشان می‌دهد که کتابخانه‌ها دیگر صرفاً مراکز نگهداری دانش نیستند، بلکه به‌عنوان نهادهای تاب‌آور اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی عمل می‌کنند. بررسی نمونه‌هایی از برنامه‌های بین‌المللی مانند نشست ایفلا با موضوع «کتابخانه‌ها، تاب‌آوری، تعهد و نوآوری»، طرح «جوامع تاب‌آور» انجمن کتابخانه‌های آمریکا، و سیاست‌های پایداری هیئت کمیسیونرهای کتابخانه‌های ماساچوست، بیانگر تحول عمیق در مأموریت و کارکرد کتابخانه‌هاست. یافته‌ها نشان می‌دهد که این نهادها با بهره‌گیری از فناوری‌های نو، طراحی سبز، و مشارکت جامعه‌محور، به مراکزی برای توانمندسازی جوامع در برابر بحران‌ها تبدیل شده‌اند. در نهایت، مقاله بر ضرورت بازاندیشی در سیاست‌های کتابداری، توسعه زیرساخت‌های پایدار، و ارتقای سواد دیجیتال به‌عنوان پیش‌شرط‌های تاب‌آوری فرهنگی تأکید می‌کند.