نشریه الکترونیکی شناسه

ISSN: 2538-5534​

آینده کتابخانه از دیدگاه کتابگذار اعظم

چکیده

این متن روایتی طنزآمیز از پیش‌گویی «کتابگذار اعظم» درباره آینده این حرفه در تقابل با فناوری است. در این حکایت، پیر روشن‌ضمیری که به علوم غریبه و اوراد جادویی مسلط است، در پاسخ به نگرانی یک کتابگذار درباره آینده شغلی‌اش، پس از تفأل به کتاب و نقد پیش‌گویان بیگانه، پیش‌بینی می‌کند که حتی با ظهور چهره‌هایی نظیر ایلان ماسک و تلاش فناوری برای حذف مشاغل و خانه‌نشین کردن انسان‌ها، حرفه کتابگذاری و نهاد مکتبه هرگز از میان نخواهد رفت؛ چرا که حتی نابودکنندگان مشاغل نیز برای ثبت سوابق، جاودانگی افتخارات و نمایش دستاوردهای خود به آیندگان، ناگزیر به استعانت از مکتبه و کتابگذاران هستند.

آینده کتابخانه از دیدگاه کتابگذار اعظم

علامه ساحرالملک پیش‌بین متخلص به «پیشی» در کتاب خود با عنوان «الکاهنان زبده» به معرفی برخی از پیشگویان زبده و پیش‌گوئی‌های آنها پرداخته است. این علامه بزرگوار در فصل «کتابگذار اعظم» چنین می‌نویسد:
و کتابگذار اعظم از کاهنان عصر خویش بود که در اوان زندگی، به کتابگذاری در مکتبه شهر می‌پرداخت و چون در این کسب شهره آفاق و انجم شد به پیر و مراد یگانه کتابگذاران عصر خود مبدل گشت. از کرامات این پیر یگانه و این کتابگذار دردانه، تفوق وی در علوم غریبه و افعال عجیبه بود چندان که با وردی طلا را به مس و هزار روپیه اجنبی را به یک قرانی مبدل می‌کرد و در سایر فنون ساحری نیز ورزیده عصر خویش بود. نقل است که روزی یکی از کتابگذاران مکتبه به نزد وی آمد و پرسید: یا پیر! مستقبل حرفه ما را چگونه یافتی؟! کتابگذار اعظم دستی بر ریش مطنطن خویش کشید و گفت: «کتابم را بیاورید!» و این از فضائل این پیر روشن ضمیر بود که هیچ‌گاه بدون استعانت از کتاب سخنی نمی‌گفت! چون کتاب را آوردند، کتابگذار اعظم روی به کتابگذار سائل کرد و پرسید: «نام مادرت چیست؟!» کتابگذار پاسخ داد: «خازنه!» کتابگذار اعظم لحظاتی تأمل کرد و وردی را بدین طریق با صوتی بلیغ قرائت فرمود: «اَجی مَجی لاتَرَجی» و این ورد را سه بار تکرار کرد. آنگاه کتاب را باز کرده و سه ربع ساعتی بدان خیره ماند! چون خیرگی کتابگذار اعظم به اتمام رسید فرمود: «عجائب و غرائبی می‌بینم! لنکستر نامی می‌بینم که پیش‌گوی اجنبیان است. اما آنچه می‌بینم آن است که این جناب از پیش‌گویان دوزاری است که پیش‌گوئیش نقش بر آب شده و به توّاب عصر خویش شهرت می‌یابد. شخص دیگری را هم به عینه رؤیت می‌کنم به نام ایلان ماست یا ماسک! این جناب از آن جانوران است که عزم دارد تا فاتحه هرآنچه شغل و حرفه است با مصنوعات خود بخواند و همه را خانه‌نشین سازد! اما کور خوانده است! …» کتابگذار با شنیدن این مژده صیحه شادی سر داد و پرسید: «کتابگذاران سر از تنش جدا می‌کنند؟!» کتابگذار اعظم با غیظ بر سر کتابگذار فریادی زد که «ای ابله! کتابگذاران را چه به این قسم افعال شنیع! تو اگر دیدی روزی کتابگذاری سوسکی را نفله کرده بدان این خود سوسک بوده که قصد انتحار داشته و خویش را به زیر پای آن کتابگذار انداخته است!» کتابگذار پرسید: «پس منظور نظر جنابتان از آن فقره که فرمودید چیست؟» کتابگذار اعظم نگاهی به کتاب انداخت و گفت: «ای کتابگذار بدان که ایلان و یا هر موجود دو پا یا درازگوش دیگری اگر قصد از میان بردن همه مشاغل و حرفه‌ها را بکند نخواهد توانست که کتابگذاران و مکتبه را از میان بردارد! چون این موجود نیازمند مکتبه و کتابگذاران است تا سوابق و افتخارات خود را در محو مشاغل برای آیندگان به نمایش بگذارد و هیچ مصنوع دیگری چون مکتبه و کتابگذار از این عهده برنخواهد آمد … والله اعلم بالصواب و الکتاب» کتابگذار با استماع این پیش‌گوئی عالمانه و کلام سحرانگیز دلبرانه چنان کف کرد که بلدیّه چندین دستگاه کف‌پاک‌کن به مکتبه گسیل داشت!

Title

The Future of the Library from the Perspective of the Supreme

Author

Book-Placer

Abstract

This article offers a satirical narrative centered on the prophecy of the “Supreme Book-Placer,” a symbolic figure representing the practice of cataloging, regarding the future of the profession in confrontation with technology. In this allegorical account, a wise elder -portrayed as a figure versed in occult knowledge and magical incantations- responds to a book-placer’s anxiety about professional survival. After consulting a bibliomantic omen and critically assessing the claims of foreign soothsayers, he predicts that despite the emergence of powerful technological figures such as Elon Musk and ongoing efforts to eliminate occupations and confine human activity to the domestic sphere, the practice of book-placing and the institution of the maktaba will never disappear. The narrative argues that even those forces responsible for job destruction ultimately depend on libraries and book-placers to document records, secure the immortality of their honors, and present their achievements to future generations. Through humor and symbolic storytelling, the text affirms the enduring role of libraries and their agents in the technological age.

Keywords

Cataloging; Librarianship; Humor; Future of Libraries; Technology; Maktaba; Prophecy

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *