header001

تأملی بر گردهمایی بین‌المللی پیشرفت کتابخانه ها در شانگهای در سال 2016

 15در تیرماه سالی که دیگر رو به اتمام است، فرصت حضور در یک گردهمایی بین المللی برایم فراهم شد. مقاله ای با عنوان تحلیل ساختاری وب سایتهای کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور، که کاری مشترک بود از آقای دکتر سعید رضایی شریف آبادی، خانم زهرا شیروانی نیا و نگارنده، در این گردهمایی به صورت شفاهی ارائه کردم. درباره این گردهمایی باید بیان داشت که آن، هر دو سال یکبار برگزار می شود. محورهای موضوعی کنفرانس عبارت بود از: ساختمان کتابخانه هوشمند، خدمات فرهنگی عمومی در محیط دیجیتال، ارائه خدمات در عصر داده‌های عظیم و حوزه های مشابه. گردهمایی مزبور که زیر مجموعه و درآمدی بر کنگره ایفلا هم بود، ۶ الی ۸ جولای ۲۰۱۶(۱۶ تا ۱۸ تیر ۱۳۹۵) در سالن همایشهای کتابخانه عمومی شانگهای برگزار شد.

  14 سال است که این نشست برگزار می شود. بر روی مسائل و مباحث جدید، آخرین پژوهش های صورت گرفته،ایده های خلاقانه، فناوری پیشرفته و آخرین پیشرفت های مرتبط با موضوع و مباحث آکادمیک تمرکز دارد. در این دوره مقالاتی از کشورهای امریکا، کانادا، انگلستان، رومانی، اندونزی، سنگاپور، چین، ژاپن، مکزیک، ایرلند، دانمارک، ترکیه و ایران ارائه شد. رییس کتابخانه عمومی شانگهای، معاون وزیر فرهنگ چین، رییس کتابخانه ملی سنگاپور، رئیس انجمن جهانی کتابداری (ایفلا) سخنران ویژه همایش بودند. در این همایش سه روزه بحثهای گوناگونی در خصوص تغییر در کتابخانه ها مطرح شد. photo 2017-03-02 21-10-31

رئیس ایفلا، خانم دونا، درباره ضرورت تغییر در کتابخانه ها صحبت کرد و اینکه حتماً باید برای پیشرفت در کتابخانه ها به تغییرات پیرامون خود توجه کنیم. وی حتی بر این نکته تأکید کرد که تغییر اجتناب ناپذیر است به خصوص برای کتابخانه های عمومی. یک سخنران از کشور دانمارک بیان داشت که در این کشور در شهر کپهناک خیابان فرهنگی از خیابانهای تجاری جداست. در خیابان فرهنگی، کتابفروشی ها، مراکز فرهنگی، کتابخانه¬ ها در این خیابان است و فضایی کاملاً آرام و فرهنگی به شهر داده است. نکته قابل توجه این همایش، ترجمه همه سخنرانی ها به زبان چینی برای حضار بود. این کار زمان زیادی را می برد ولی نشان دهنده تعصب چینی ها به زبانشان بود.

در روز آخر همایش، فرصت بازدید از کتابخانه عمومی شانگهای فراهم شد. کتابخانه شانگهای یک کتابخانه عمومی و تحقیقاتی است که در سال 1952میلادی تاسیس شد. این کتابخانه همچنین دارای اتاق های مجهز مطالعه، کابین های منفرد چوبی، سالن های نمایشگاهی، اتاق های سخنرانی، سالن های چند منظوره، تالار کنفرانس و اتاق های استماع موزیک می باشد. نرم افزار پیشرفته مدیریت یکپارچه حاکم بر خدمات اصلی، اعم از کسب مهارت، فهرست سازی، توزیع و یافتن کتاب ها را هدایت می نماید. کتابخانه با هدف ارتقاء کتابخوانی، یک سری از خدمات فنآوری جدید همچون، کتابخانه تلفنی، کتابخوانی اینترنتی، نمایش ال سی دی روزنامه های اینترنتی، خدمات تسویه حساب آن لاین و کارت الکترونیکی را ارائه داده است. کتابخانه شانگهای مجموعه¬ای از منابع متنوع شامل 35 میلیون کتاب، روزنامه، گاهنامه و مواد علمی و فنی در اختیار دارد. کتابخانه شانگهای تمامی ایام سال (365روز) پذیرای عموم مردم از تمام اقشار بوده و ثبت نام درآن رایگان است.

کتابخانه، هر روز تا هشت و نیم شب باز است.

دسترسی ساده و سریع به کتابخانه، مساله ای بسیار مهم است و همه کاربران مایلند از راحت ترین و مناسب ترین راه ممکن به کتابخانه برسند. به همین خاطر، یک ایستگاه مترو به نام کتابخانه شانگهای بود و درست از کنار کتابخانه ورودی و خروجی آن قرار داشت. همچنین ایستگاه اتوبوس در مجاورت کتابخانه بود. بسیاری از کاربران ترجیح میدادند با دوچرخه به کتابخانه بیایند که به همین دلیل، محلی برای نگهداری دوچرخه های آنها در نظر گرفته شده بود. 

photo 2017-03-02 21-10-07این کتابخانه مورد استفاده اقشار مختلف کاربران بود. از کودکان تا سالمندان همه به نحوی میدانستند نیازی دارند که در این کتابخانه برطرف می شود. در هوای شرجی تیرماه، نم نم بارانی می بارید که برای ما یک پدیده عادی بود ولی اهالی شانگهای با چکمه، کاپشن و چتر در شهر مشغول تردد بودند و ما شاهد بودیم که جمع زیادی خود را میخواستند به کتابخانه برسانند. برای استفاده از کتابخانه به میز راهنما رفتیم و آنجا به ما بروشورهای به زبان انگلیسی و حتی فارسی دادند. برای دیدن بقیه طبقات و امکانات کتابخانه، قرار شد به عضویت آنجا در بیاییم. شاید کمتر از ده دقیقه با تکمیل یک فرم الکترونیکی، به ما کارت عضویت را تحویل دادند و رسماً عضو کتابخانه عمومی شانگهای شدیم. بدون هیچ هزینه ای یا بوروکراسی دیگر. بعد از اینکه کارتهای عضویت را تحویل گرفتیم، همه قسمتهای کتابخانه را بازدید کردیم. از بخش نسخه های خطی گرفته، تا بخش مرجع، نابینایان، کودکان، سالن بزرگ مطالعه، نشریات و کتابهای تخصصی. هر کسی عمیق سر کتابی برده و مشغول مطالعه یا یادداشت برداری بود. نرم افزار کتابخانه ای هم داشتند که از قضا آن روز در حال نمایه سازی بود و نمیتوانستیم با آن کار کنیم. دیدار ما از کتابخانه حدود دو ساعت به طول انجامید و بعد از آن در هوای شرجی شانگهای، به سمت هتل بازگشتیم تا آماده برای برنامه روز آخر اقامت شانگهای شویم. شانگهای، شهر آسمان خراش هاست. هر جا را که نگاه می کنید، برجهای سربه فلک کشیده برای اسکان جمعیت انبوه این شهر ساخته شده است. مخصوصاً در آن سه روزی که ما در شانگهای بودیم و هوا بارانی بود، به دلیل هوای مه آلود، دیگر طبقات انتهایی برجها قابل مشاهده نبودند.

 photo 2017-03-02 21-10-14بعد از روز آخر همایش، تا فرصتی که برای بازگشت به کشور داشتیم به موزه علوم و فناوری شانگهای رفتیم. جالب اینجا بود که بسیاری از والدین فرزندان خود را برای دیدن این موزه عظیم آورده بودند. در این موزه، هر آنچه که در باره فناوری و علم میخواستید بدانید قرار داشت. از حیات وحش، تا آشنایی با دانشمندان مختلف و نیز فناوری های گوناگون. بچه های کوچک چینی با دقت به بخشهای مختلف موزه نگاه می کردند. به نظر می رسید یکی از بهترین از فضاها برای آموزش برای بچه ها و حتی بزرگسالان است.

در مجموع، حضور در این همایش تجربه خوبی بود. آشنایی با کتابدارانی از ترکیه، کانادا، ایرلند، ژاپن و افریقا و تعامل با آنها نشان داد که از نظر علمی در حوزه کتابخانه ها پیشرفت خوبی داشته ایم و وقتی بحثی را مطرح می کنند لازم است با تعجب به آنها خیره شویم. به نظرم رسید با توجه به اینکه تمرکز این همایش روی کتابخانه های عمومی است، شاید بد نباشد از سالهای دیگر نمایندگانی از کتابخانه های عمومی کشورمان در این همایش شرکت کنند و تجارب خود را به اشتراک بگذارند. چون این همایش، فارغ از بحثهای نظری، بر روی تسهیم تجربیات تأکید داشت. به هرحال، بعد از سه روز فشرده حضور در همایش و بازدید از یکی دو مرکز علمی، آماده یک پرواز سنگین و طولانی به تهران شدیم. سفری هشت ساعته از شانگهای به سمت تهران در میان ابرهای فشرده و بارانی کشور پهناور چین!

دکتر امیر رضا اصنافی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید