header001

«ترویج خواندن در جوامع کوچک» از نهضت قریشی نژاد

 

گاهي اوقات كودكاني مشاهده مي‌شوند كه بسیار خوب و دلنشین‌اند، اما یکباره آسیب‌های اجتماعی اینها را درگیر کرده است. به اين علت که وقتی یک بچه‌ای به کتابخوانی عادت ندارد، زماني كه به جوانی می‌رسد ذهنش تهی است، و این ذهن تهی مرز بین به اصطلاح خوبی و بدی، مرز بین انسانی و غیر انسانی، مرز بین اعتماد به نفس و اعتماد به نفس نداشتن را نمی‌داند، بنابراین درگیر آسیب‌های اجتماعی می‌شود.

کتابخانه‌‌‌‌های عمومی و کارکرد آنها در سیاست گذاری‌‌‌‌های محلی خواندن یا سیاست گذاری محلی برای ترویج خواندن از دکتر محمدرضا اسمعیلی گیوی

اهمیت پژوهش و مطالعه: امروز اقتصاد بین المللی و در پی آن اقتصاد ملی ما با فاصله گرفتن از اقتصاد سنتی و صنعتی و .... به سوی اقتصاد دانش بنیان حرکت می‌کند کهدر آن رکن سرمایه، دانشی فکری و رکن فکر انسان خواهد بود.

تفکرحاکم بر عصر امروز بر پایه دانش است و برای اینکه اقتصاد ما در کنار فرهنگ پویا باشد باید بر رکن دانش اندوزی بنا شود. رکن دانش اندوزی بر پایه علم اندوزی و رکن علم اندوزی نیز مطالعه منابع علمی عام و خاص خواهد بود.

مدرسۀ تابستانی خواندن از زبان مدرسان*

 

مقدمه

در این دوره از مدرسه تابستانی خواندن، آن دسته از کتابداران نخبه پژوهشگر و علاقه‌مند به ترویج مطالعه که تمایل به حضور در این طرح را داشته باشند، پس از پذیرش، در دوره‌های متمرکز ترویج خواندن با حضور استادان برتر کشور برای ایفای نقش کلیدی مروجان خواندن در جامعه آماده شدند.

نخستین این دوره (شامل دو بخش خانم‌ها و آقایان) در شهریورماه 1394 در شهر مشهد برگزار شد. دومین دوره مدرسه نیز به زودی برگزار خواهد شد.

گفتی است «مدرسه تابستانی خواندن» یکی از برنامه‌های «طرح ملی خواندن» است که از سوی معاونت برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با همکاری اداره کل پژوهش و نوآوری و اداره آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی نهاد اجرا شد.

طاهره ریگی*

دانش‌آموزان و دانشجویان همواره به دنبال راه‌هایی برای مطالعه و خواندن مفید هستند تا به سطح یادگیری برسند اما متأسفانه الگوی خواندن در سنین کمتر به‌خوبی در آنها شکل نگرفته و نمی‌توانند مطالعۀ ثمربخشی داشته باشند. این نوشتار از گفتاری با عنوان " کتابت را قورت بده؛ گفتاری پیرامون خواندن و مطالعه" که به مناسبت جشنواره آموزش در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، تهیه‌شده است و امید است بتواند برای دوستانی که مشتاق خواندن هستند ثمربخش باشد. دانش‌آموزان و دانشجویان از ابتدای سال تحصیلی به خود می‌گویند:"چیزی که زیاد است وقت است، پس بعداً می‌خوانم." و همین روال را تا نزدیکی آزمون ترم تحصیلی طی می‌کنند و نزدیک امتحان با خود می‌گویند: "چرا زودتر شروع نکردم!" و بعد شروع می‌کنند به زمان‌بندی که اگر 10 صفحه را در یک ساعت بخوانم، پس 100 صفحه در 10 ساعت و ...

ملیحه درخوش*

عنوان مطلبی که خدمتتان ارائه می‌کنم فولکسونومی: از تگ تا هشتگ است. فهرست مطالب شامل موارد زیر است: اول در مورد خود تگ صحبت می‌کنیم و بعد به فولکسونومی و روش‌های ایجاد آن، می‌پردازیم. انواع تگ‌ها و فولکسونومی معرفی خواهد شد و به اجزا، مزایا و نمونه‌هایی از فولکسونومی پرداخته خواهد شد. بعد هم به سراغ تگ‌کلودها یا تگ‌های ابری می‌رویم و انواع آن‌ها را معرفی می‌کنیم و در آخر این‌که اصلاً هشتگ چه است و چگونه در فولکسونومی استفاده می‌شود، مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نهایت به این مطلب می‌پردازیم که فولکسونومی در حال حاضر و در وب معنایی چه کاربردی می‌تواند داشته باشد؟ تقریباً همه‌ی ما با تگ آشنا هستیم. تگ، واژه یا اصطلاحی است که به تکه‌ای از اطلاعات الصاق می‌شود مثل نشانی وب و یا تصویر دیجیتال، که شما این تکه از اطلاعات را در واقع به یک منبع مشخص الصاق می‌کنید. نمایه‌سازی در منابع چاپی، نمونه‌ای از تگ زدن‌های معنایی بود که کتابداران سال‌هاست که از آن استفاده می‌کردند.

 

تاریخچه ای کوتاه از انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی: اینفوگرافی

انجمن‌ها به عنوان یکی از جلوه‌های مشارکت مردمی ازجمله نهادهای اجتماعی هستند که در جهت تحقق بخشیدن به خواست‌های گروهی از افراد که در زمینه‌ای خاص دارای آرمان‌ها، هدف‌ها، علایق، و منافع مشترکی می‌باشند، شکل می‌گیرند. در این میان، انجمن‌های حرفه‌ای در رشد و پیشرفت یک حرفه و ارتقای منزلت آن، همگرایی میان اعضا و رفع نیازهای مشترک آنان نقش بسزایی دارند (زره‌ساز، آزادی، پازوکی، 1388). به دلایل متعدد، وجود انجمن‌های رسمی فعال در هر حرفه تخصصی ضروری است. این انجمن هدف توسعه برنامه‌ها و تداوم طرح‌هایی را تسهیل می‌کنند که برای بهبود وضعیت حرفه‌ای، صنفی و حقوقی اعضایشان طراحی شده است. آن‌ها موجب پیشبرد طرح‌ها و فعالیت‌ها و جلب حمایت نهادها از حوزه تخصصی انجمن می‌شوند. انجمن‌های تخصصی، فلسفه و موجودیت حرفه خود را تحکم می‌بخشند و برای اعضای خود مقررات و نظام رفتاری وضع می‌کنند. آن‌ها قلمرو گسترده‌ای در حوزه کاری خود ایجاد می‌کنند و تداوم رشد و توسعه حرفه خود را از طریق آموزش منظم و جذب اعضای جدید که از مهارت بالایی برخوردارند، تضمین می‌نمایند. در مورد حرفه کتابداری نیز این مسئله صدق می‌کند. موقعیت کنونی انجمن‌های کتابداری کشورهای پیشرفته دلیلی بر این مدعاست. از زمان تأسیس انجمن کتابداران امریکا و انجمن کتابداران انگلیس، بیش از صد و سی سال می‌گذرد و نقش آن‌ها در پیشرفت علم کتابداری در کشورهایشان به اثبات رسیده است.

پیگیری فعالیت های انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران در گذشته ما را به انتشار یکی از پرکاربردترین ابزارهای اطلاع رسانی، یعنی "اخبار ماهانه انجمن کتابداران ایران" رهنمون می سازد. این نشریه در سالهای 1350 تا 13589 در کنار نامه انجمن کتابداران ایران و بعد از خبرنامه انجمن منتشر می شده است (برای مطالعه بیشتر به دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی بنگرید) . جالب اینجاست که طی سالهای 1350 تا 1358، دو نشریه از سوی انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران به طور همزمان منتشر می شده است و انتشار این دو نشریه با توجه به امکانات و فناوریهای موجود در آن زمان، قابل توجه بوده است. نگاهی کلی به برخی از تصویرهایی که از این نشریه در سال هال 1359-1358 منتشر شده است نشان می دهد، بسیاری از گلایه ها، انتقادها، اطلاع رسانی ها و ... در قالب یک نشریه به آگاهی افراد رسانده می شد. در آن موقع که ابزارهای امروزی اطلاع رسانی همچون وبلاگ، وب‌سایت و ... وجود نداشت، این ابزار به خوبی می‌توانست با حرفه‌مندان و متخصصان در سراسر کشور ارتباط برقرار کند و انعکاس برخی از خواسته‌های آن‌ها در نشریه های انجمن بپردازد.

 

فهرست همایش‌ها، سخنرانی‌ها و کارگاه‌های مدیریت دانش در ایران

baghestani issu02یكی از عوامل موثر در فرایند رشدعلمی در یک کشور، برگزاری همایشها و کنفرانس‌های علمی و تخصصی است که بستر مناسبی برای تبادل اندیشه و ارائه اندیشه‌ها و یافته‌های نو بوجود آورده است. سازمان‌ها، دانشگاه‌ها، انجمن‌ها و سایر مراکز علمی نیز با هدف فراهم‌آوری بستری برای تبادل اندیشه‌ها و تازه‌های علمی از این فرصت استفاده می‌کنند تا فعالیت‌های جدید را به جامعه علمی معرفی کنند. برگزاری همایش و سمینارهای علمی تلاشی است که در راستای اغناء روحیه كاوشگری علمی، كسب و انتقال دانش و اطلاع از یافته‌های جدید.

 افزون بر این‌، برگزاری همایش‌ها به تجمیع تجربه‌های صاحبان اندیشه، برقراری ارتباط مستقیم پژوهشگران، و ایجاد زمینه‌ای برای فعالیت‌های گروهی یاری می‌رساند.بنابراین تهیه فهرستی از همایش‌ها، سخنرانی‌ها، کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی در این حوزه موضوعی مهم، می‌تواند در ترسیم فعالیت‌های گذشته و پیشِ رو به ما یاری رساند رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی هم ببه دلیل اهمیت و ضرورت حضور حرفه‌مندان و متخصصان رشته، کوشیده است در این میان سهمی در برگزاری همایش‌ها و سخنرانی‌ها داشته باشد. در جدول‌هایی که در ادامه خواهد آمد، تلاش شده تافعالیت‌هایی که در رشته در این حوزه موضوعی انجام شده است، به‌صورت فهرست‌وار ارائه گردد (به جدول شماره 1 بنگرید). با این‌حال، سهم فعالیت‌های علمی همچون همایش‌ها، سخنرانی‌ها، کارگاه‌های آموزشی و غیره در سایر رشته‌ها و حوزه‌های علمی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است (به جدول شماره 2 بنگرید).

 

ما و هفتۀ کتاب؛ «سوزن» یا «جوالدوز»؟!

rismanbaf issu01جو مناسبت­گرای تقویم ایرانی و البته آمیخته به «تعارف» که از تمایزات فرهنگی ما ایرانی­هاست، منجر به آن شده که برای بسیاری از مسایل، مقولات، افراد، رویدادها و ... «روز» و «هفته» تعریف شده و در تقویم درج شده است. گویی که «وجدان جمعی» ما با نامگذاری روزها و هفته ­هایی چون «روز معلّم»، «روز پرستار»، «هفتۀ کتاب»، «هفتۀ منابع طبیعی» و ... آسوده می­ شود که ادای دین لازم صورت گرفته و بدهکاری جمعی به آنها لااقل تا یک سال آتی رفع شده است؛ لذا ماجرا غالباً در همین «سطح» باقی می­ ماند و «عمق» نمی­ یابد. شاهد این مدّعا هم این است که اگر مقرّر بود که این «مناسبت­ها»، مجالی باشد از یک سو برای افکار و فرهنگ عمومی تا به تأمّل و تلنگری عمومی بینجامد؛ و از دیگر سو، مجالی باشد برای تصمیم­ سازان (خبرگان و کارشناسان) و تصمیم­ گیران (مدیران) جامعه تا با نواندیشی دربارۀ پرداختن به آن مناسبت خاص و بازاندیشی دربارۀ نظرها و اقدامات پیشین، برجسته­ سازی فکری و عملی دربارۀ آن مناسبت خاص روی دهد.

Akhshik issu01

گرانیگاه ما کجاست؟

تمام شد! بالاخره پرینتر کارش را تمام می ­کند و با کمک دوستان، نام "علم اطلاعات و دانش شناسی" را می چسبانیم پشت در اتاق دانشجویان دکتری. یکی دو روز بعد، ناخواسته شنونده مکالمه هایی می­شوم که از راهروی مشرف به همان اتاق و بعد از تعطیلی کلاس به گوش می­رسد. از بین آنهمه سروصدا (انگار که گروهی از زندانیان را از آلکاتراز آزاد کرده‌اند)، صدایی شنیده ­می­شود که از همه بلندتر است. صاحب صدا، انگار که موجود عجیبی دیده باشد: ((اوه بچه ها اینجارو نیگا کنید! این چه رشته­ ایه؟ علم اطلاعات و دانش شناسی)) (دانش‌شناسی ... دانش‌شناسی... نمی دانم چرا خودم هم هنوز بخش "شناسی" را "نشناسی" تایپ می­ کنم!)، کمی آن طرف­تر، صدایی پر از شیطنت فریاد می­زند که بیا بابا! همون کتابداریه... و راهرو منفجر می‌شود از خنده... .

salari1 issu01

نظری به رویکردهای توسعه فرهنگ مطالعه ایران

چنانچه نظری به نوشتار مقوله فرهنگ مطالعه در ایران شود، دو روبكرد برای توسعه فرهنگ مطالعه به چشم مي‏ خورد یکی رویکرد مکانیکی(تحلیلی) و دیگر رویکرد سیستمی. در رویکرد مکانیکی عقيده بر اين است كه با شناخت اجزاء يك شيء، مي‏توان به ماهيت و ويژگي‏هاي آن پي برد. به عبارت ديگر شناخت اجزاء، شرط لازم و كافي براي شناخت ماهيت و ويژگي‏ها و رفتار موضوع يا شيء مورد نظر است. در واقع در این بينش روابط بين اجزاي موضوع يا شيء مورد مطالعه، رابطه‏اي ساده، خطي و يك طرفه است. اما در رویکرد سيستمي براي شناخت يك موجود يا مجموعه به جاي اين كه آن را به اجزاء و عناصرش تجزيه کنند، آن را جزيي از كل بزرگتر در نظر گرفته و با توجه به نقشي كه در كل بزرگتر ايفاء مي ‏كند به شناخت آن پرداخته مي‏شود. در اين نگرش، براي شناخت مجموعه يا موجود مورد نظر به اجزاء و روابط بين اجزاي آن از يكسو و به رابطه مجموعه يا موجود با محيط يا كل بزرگتري كه آن را در برمي‏ گيرد، ازسوي ديگر توجه مي‏ شود. در چنين نگرشي مجموعه مورد بررسي يك «سيستم» خوانده مي‏ شود. به عنوان مثال، عملكرد خدمتگزار مدرسه بر فعّاليت و رفتار آموزشي مدرسه اثر مي‏ گذارد ولي اثرگذاري آن بر كل مدرسه از طريق اثرگذاري بر امور رفاهي و نظافتي صورت مي‏ گيرد (بني اسدي،1385 به نقل از ایکاف[1]).

صفحه2 از2