header001

گفتگو با برگزیدگان مسابقه فیلم یک‌دقیقه‌ای مدرسه تابستانی خواندن

Khandan issu09فراخوان و متن مسابقه

فراخوان مسابقه فیلم های یک دقیقه ای «یک کتاب سرنوشت ساز» در تاریخ 10 شهریور 1394 در دو گروه تلگرام مربوط به مدرسه تابستاني خواندن اعلام شد و مهلت ارسال نیز دوشنبه 23 شهریور ماه اعلام شد. حتما در میان دوستان، آشنایان، خانواده و یا اعضای کتابخانه فردی را می‌شناسید که با خواندن یک کتاب، به مطالعه علاقه‌مند شده است و پس از آن کتاب را زمین نگذاشته است. شما کتابدار عزیز، می‌توانید دوربین گوشی خود را روشن کنید و از فرد بخواهید این کتاب سرنوشت‌ساز را معرفی کند و از آن یک موبایلوگراف تهیه کنید. این فیلم‌های یک دقیقه‌ای در مسابقه‌ای با موضوع «یک دقیقه با یک کتاب سرنوشت‌ساز» با هم رقابت می‌کنند و به بهترین آنها جایزه‌ای تعلق می‌گیرد. همچنین قرار است بهترین‌های این رقابت در نشست کتابخوانی با موضوع ترویج خواندن پخش شود.

نگاهی به محتواي مدرسه تابستانی خواندن - بخش دوم

«ترویج خواندن در جوامع کوچک» از نهضت قریشی نژاد

 Madrese issu09گاهي اوقات كودكاني مشاهده مي‌شوند كه بسیار خوب و دلنشین‌اند، اما یکباره آسیب‌های اجتماعی اینها را درگیر کرده است. به اين علت که وقتی یک بچه‌ای به کتابخوانی عادت ندارد، زماني كه به جوانی می‌رسد ذهنش تهی است، و این ذهن تهی مرز بین به اصطلاح خوبی و بدی، مرز بین انسانی و غیر انسانی، مرز بین اعتماد به نفس و اعتماد به نفس نداشتن را نمی‌داند، بنابراین درگیر آسیب‌های اجتماعی می‌شود.

برای اینکه بچه‌هارا در مقابل آسیب‌های اجتماعی ايمن کنیم، باید بچه‌ها کتاب بخوانند. کتابخوانی یک عمل اکتسابی است. یعنی چیزی نیست که يك كودك در ذاتش وجود داشته باشد. زيرا یک عمل واقعا اکتسابی است و پاسخ به کنجکاوی بشر، بنابراین در ذات بشر است، در ذات هر انسانی هست. شما باید محیط کتابخانه‌تان را آنچنان شوق‌انگیز کنید که وقتی كودك حوصله‌اش سر رفت، به کتابخانه برود. توسعه‌ی کتابخوانی یک راهبرد ملی است. یعنی مسئله‌ی یک فرد و دو فرد و یک محیط و دو محیط و محیط کوچک و محیط بزرگ نیست.

 

نگاهی به محتواي مدرسه تابستانی خواندن - بخش سوم

Madrese issu09کتابخانه‌‌‌‌های عمومی و کارکرد آنها در سیاست گذاری‌‌‌‌های محلی خواندن یا سیاست گذاری محلی برای ترویج خواندن از دکتر محمدرضا اسمعیلی گیوی

اهمیت پژوهش و مطالعه: امروز اقتصاد بین المللی و در پی آن اقتصاد ملی ما با فاصله گرفتن از اقتصاد سنتی و صنعتی و .... به سوی اقتصاد دانش بنیان حرکت می‌کند کهدر آن رکن سرمایه، دانشی فکری و رکن فکر انسان خواهد بود.

تفکرحاکم بر عصر امروز بر پایه دانش است و برای اینکه اقتصاد ما در کنار فرهنگ پویا باشد باید بر رکن دانش اندوزی بنا شود. رکن دانش اندوزی بر پایه علم اندوزی و رکن علم اندوزی نیز مطالعه منابع علمی عام و خاص خواهد بود.

یکی از شاخص‌‌‌‌های مهم در سطح توسعه یافتگی، سطح سواد و میزان دانش افزایی و میزان مطالعه افراد جامعه است. مطالعه جدی روی آثار علمی، منجر به پیدایش ایده‌‌‌‌های نو و کشف سرمایه و ثروت و نوآوری، خواهد شد.

 

مدرسۀ تابستانی خواندن از زبان مدرسان

مقدمه

Madrese modares issu09در این دوره از مدرسه تابستانی خواندن، آن دسته از کتابداران نخبه پژوهشگر و علاقه‌مند به ترویج مطالعه که تمایل به حضور در این طرح را داشته باشند، پس از پذیرش، در دوره‌های متمرکز ترویج خواندن با حضور استادان برتر کشور برای ایفای نقش کلیدی مروجان خواندن در جامعه آماده شدند.

نخستین این دوره (شامل دو بخش خانم‌ها و آقایان) در شهریورماه 1394 در شهر مشهد برگزار شد. دومین دوره مدرسه نیز به زودی برگزار خواهد شد.

گفتی است «مدرسه تابستانی خواندن» یکی از برنامه‌های «طرح ملی خواندن» است که از سوی معاونت برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با همکاری اداره کل پژوهش و نوآوری و اداره آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی نهاد اجرا شد.

در راستای ارزیابی این دوره، اقدامات گوناگونی انجام‌شده است اما ما نیز در مجلۀ شناسه با نزدیک شدن به سالگرد این دوره، مصاحبه‌ای با مدرسان دورۀ نخست داشتیم. از مدرسان این دوره‌ سه سؤال پرسیده شد. در ادامه پاسخ این بزرگواران به ترتیب سؤالات تقدیم می‌شود. امید که به برگزاری هرچه بهتر دوره‌های بعدی کمک نماید. پرسش ها به قرار زیر بودند:

 

کتابت را قورت بده؛ گفتاری پیرامون خواندن و نوشتن

Rigii issu08دانش‌آموزان و دانشجویان همواره به دنبال راه‌هایی برای مطالعه و خواندن مفید هستند تا به سطح یادگیری برسند اما متأسفانه الگوی خواندن در سنین کمتر به‌خوبی در آنها شکل نگرفته و نمی‌توانند مطالعۀ ثمربخشی داشته باشند. این نوشتار از گفتاری با عنوان " کتابت را قورت بده؛ گفتاری پیرامون خواندن و مطالعه" که به مناسبت جشنواره آموزش در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، تهیه‌شده است و امید است بتواند برای دوستانی که مشتاق خواندن هستند ثمربخش باشد. دانش‌آموزان و دانشجویان از ابتدای سال تحصیلی به خود می‌گویند:"چیزی که زیاد است وقت است، پس بعداً می‌خوانم." و همین روال را تا نزدیکی آزمون ترم تحصیلی طی می‌کنند و نزدیک امتحان با خود می‌گویند: "چرا زودتر شروع نکردم!" و بعد شروع می‌کنند به زمان‌بندی که اگر 10 صفحه را در یک ساعت بخوانم، پس 100 صفحه در 10 ساعت و ...

به همین شکل بدون آنکه دیگر جوانب را در نظر بگیرند، برنامه‌ریزی می‌کنند و پس از گذشت چند ساعت متوجه می‌شوند که برنامه‌ریزی زمانی پاسخگوی این نیست که بتوانند مطالب را به‌خوبی یاد بگیرند و از خواندن ناامید می‌شوند و این واقعیت را می‌پذیرند که نمی‌شود... جالب این است که برای هر امتحانی این وضعیت تکرار می‌شود و جالب‌تر اینکه این فراگرد هر سال همین‌طور سپری می‌شود و هر چه به سمت آینده پیش می‌رویم دانشجویانی که به این سبک درس می‌خوانند بیش‌تر می‌شوند و متأسفانه سطح سواد علمی جامعه پایین می‌آید، البته نباید از یاد برد همواره تعداد اندک شماری از افراد در راه تحصیل علم به سراغ روش‌های مؤثر خواندن و مطالعه می‌روند. این نوشته ترفندهایی برای راحت‌تر قورت دادن کتاب‌هایتان به شما پیشنهاد می‌کند که امید است بتواند برای دانش‌آموزان و دانشجویان علاقه‌مند مفید باشد.

فولکسونومی: از تگ تا هشتگ

Dorkhosh issu08عنوان مطلبی که خدمتتان ارائه می‌کنم فولکسونومی: از تگ تا هشتگ است. فهرست مطالب شامل موارد زیر است: اول در مورد خود تگ صحبت می‌کنیم و بعد به فولکسونومی و روش‌های ایجاد آن، می‌پردازیم. انواع تگ‌ها و فولکسونومی معرفی خواهد شد و به اجزا، مزایا و نمونه‌هایی از فولکسونومی پرداخته خواهد شد. بعد هم به سراغ تگ‌کلودها یا تگ‌های ابری می‌رویم و انواع آن‌ها را معرفی می‌کنیم و در آخر این‌که اصلاً هشتگ چه است و چگونه در فولکسونومی استفاده می‌شود، مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نهایت به این مطلب می‌پردازیم که فولکسونومی در حال حاضر و در وب معنایی چه کاربردی می‌تواند داشته باشد؟ تقریباً همه‌ی ما با تگ آشنا هستیم. تگ، واژه یا اصطلاحی است که به تکه‌ای از اطلاعات الصاق می‌شود مثل نشانی وب و یا تصویر دیجیتال، که شما این تکه از اطلاعات را در واقع به یک منبع مشخص الصاق می‌کنید. نمایه‌سازی در منابع چاپی، نمونه‌ای از تگ زدن‌های معنایی بود که کتابداران سال‌هاست که از آن استفاده می‌کردند.

 

تاریخچه ای کوتاه از انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی: اینفوگرافی

Anjoman info issu06انجمن‌ها به عنوان یکی از جلوه‌های مشارکت مردمی ازجمله نهادهای اجتماعی هستند که در جهت تحقق بخشیدن به خواست‌های گروهی از افراد که در زمینه‌ای خاص دارای آرمان‌ها، هدف‌ها، علایق، و منافع مشترکی می‌باشند، شکل می‌گیرند. در این میان، انجمن‌های حرفه‌ای در رشد و پیشرفت یک حرفه و ارتقای منزلت آن، همگرایی میان اعضا و رفع نیازهای مشترک آنان نقش بسزایی دارند (زره‌ساز، آزادی، پازوکی، 1388). به دلایل متعدد، وجود انجمن‌های رسمی فعال در هر حرفه تخصصی ضروری است. این انجمن هدف توسعه برنامه‌ها و تداوم طرح‌هایی را تسهیل می‌کنند که برای بهبود وضعیت حرفه‌ای، صنفی و حقوقی اعضایشان طراحی شده است. آن‌ها موجب پیشبرد طرح‌ها و فعالیت‌ها و جلب حمایت نهادها از حوزه تخصصی انجمن می‌شوند. انجمن‌های تخصصی، فلسفه و موجودیت حرفه خود را تحکم می‌بخشند و برای اعضای خود مقررات و نظام رفتاری وضع می‌کنند. آن‌ها قلمرو گسترده‌ای در حوزه کاری خود ایجاد می‌کنند و تداوم رشد و توسعه حرفه خود را از طریق آموزش منظم و جذب اعضای جدید که از مهارت بالایی برخوردارند، تضمین می‌نمایند. در مورد حرفه کتابداری نیز این مسئله صدق می‌کند. موقعیت کنونی انجمن‌های کتابداری کشورهای پیشرفته دلیلی بر این مدعاست. از زمان تأسیس انجمن کتابداران امریکا و انجمن کتابداران انگلیس، بیش از صد و سی سال می‌گذرد و نقش آن‌ها در پیشرفت علم کتابداری در کشورهایشان به اثبات رسیده است.

گزیده ای از اخبار ماهانه انجمن کتابداران ایران (بین سالهای 1358 و 1359)

Anjoman issu06پیگیری فعالیت های انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران در گذشته ما را به انتشار یکی از پرکاربردترین ابزارهای اطلاع رسانی، یعنی "اخبار ماهانه انجمن کتابداران ایران" رهنمون می سازد. این نشریه در سالهای 1350 تا 13589 در کنار نامه انجمن کتابداران ایران و بعد از خبرنامه انجمن منتشر می شده است (برای مطالعه بیشتر به دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی بنگرید) . جالب اینجاست که طی سالهای 1350 تا 1358، دو نشریه از سوی انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران به طور همزمان منتشر می شده است و انتشار این دو نشریه با توجه به امکانات و فناوریهای موجود در آن زمان، قابل توجه بوده است. نگاهی کلی به برخی از تصویرهایی که از این نشریه در سال هال 1359-1358 منتشر شده است نشان می دهد، بسیاری از گلایه ها، انتقادها، اطلاع رسانی ها و ... در قالب یک نشریه به آگاهی افراد رسانده می شد. در آن موقع که ابزارهای امروزی اطلاع رسانی همچون وبلاگ، وب‌سایت و ... وجود نداشت، این ابزار به خوبی می‌توانست با حرفه‌مندان و متخصصان در سراسر کشور ارتباط برقرار کند و انعکاس برخی از خواسته‌های آن‌ها در نشریه های انجمن بپردازد.

 

فهرست همایش‌ها، سخنرانی‌ها و کارگاه‌های مدیریت دانش در ایران

baghestani issu02یكی از عوامل موثر در فرایند رشدعلمی در یک کشور، برگزاری همایشها و کنفرانس‌های علمی و تخصصی است که بستر مناسبی برای تبادل اندیشه و ارائه اندیشه‌ها و یافته‌های نو بوجود آورده است. سازمان‌ها، دانشگاه‌ها، انجمن‌ها و سایر مراکز علمی نیز با هدف فراهم‌آوری بستری برای تبادل اندیشه‌ها و تازه‌های علمی از این فرصت استفاده می‌کنند تا فعالیت‌های جدید را به جامعه علمی معرفی کنند. برگزاری همایش و سمینارهای علمی تلاشی است که در راستای اغناء روحیه كاوشگری علمی، كسب و انتقال دانش و اطلاع از یافته‌های جدید.

 افزون بر این‌، برگزاری همایش‌ها به تجمیع تجربه‌های صاحبان اندیشه، برقراری ارتباط مستقیم پژوهشگران، و ایجاد زمینه‌ای برای فعالیت‌های گروهی یاری می‌رساند.بنابراین تهیه فهرستی از همایش‌ها، سخنرانی‌ها، کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی در این حوزه موضوعی مهم، می‌تواند در ترسیم فعالیت‌های گذشته و پیشِ رو به ما یاری رساند رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی هم ببه دلیل اهمیت و ضرورت حضور حرفه‌مندان و متخصصان رشته، کوشیده است در این میان سهمی در برگزاری همایش‌ها و سخنرانی‌ها داشته باشد. در جدول‌هایی که در ادامه خواهد آمد، تلاش شده تافعالیت‌هایی که در رشته در این حوزه موضوعی انجام شده است، به‌صورت فهرست‌وار ارائه گردد (به جدول شماره 1 بنگرید). با این‌حال، سهم فعالیت‌های علمی همچون همایش‌ها، سخنرانی‌ها، کارگاه‌های آموزشی و غیره در سایر رشته‌ها و حوزه‌های علمی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است (به جدول شماره 2 بنگرید).

 

ما و هفتۀ کتاب؛ «سوزن» یا «جوالدوز»؟!

rismanbaf issu01جو مناسبت­گرای تقویم ایرانی و البته آمیخته به «تعارف» که از تمایزات فرهنگی ما ایرانی­هاست، منجر به آن شده که برای بسیاری از مسایل، مقولات، افراد، رویدادها و ... «روز» و «هفته» تعریف شده و در تقویم درج شده است. گویی که «وجدان جمعی» ما با نامگذاری روزها و هفته ­هایی چون «روز معلّم»، «روز پرستار»، «هفتۀ کتاب»، «هفتۀ منابع طبیعی» و ... آسوده می­ شود که ادای دین لازم صورت گرفته و بدهکاری جمعی به آنها لااقل تا یک سال آتی رفع شده است؛ لذا ماجرا غالباً در همین «سطح» باقی می­ ماند و «عمق» نمی­ یابد. شاهد این مدّعا هم این است که اگر مقرّر بود که این «مناسبت­ها»، مجالی باشد از یک سو برای افکار و فرهنگ عمومی تا به تأمّل و تلنگری عمومی بینجامد؛ و از دیگر سو، مجالی باشد برای تصمیم­ سازان (خبرگان و کارشناسان) و تصمیم­ گیران (مدیران) جامعه تا با نواندیشی دربارۀ پرداختن به آن مناسبت خاص و بازاندیشی دربارۀ نظرها و اقدامات پیشین، برجسته­ سازی فکری و عملی دربارۀ آن مناسبت خاص روی دهد.

Akhshik issu01

گرانیگاه ما کجاست؟

تمام شد! بالاخره پرینتر کارش را تمام می ­کند و با کمک دوستان، نام "علم اطلاعات و دانش شناسی" را می چسبانیم پشت در اتاق دانشجویان دکتری. یکی دو روز بعد، ناخواسته شنونده مکالمه هایی می­شوم که از راهروی مشرف به همان اتاق و بعد از تعطیلی کلاس به گوش می­رسد. از بین آنهمه سروصدا (انگار که گروهی از زندانیان را از آلکاتراز آزاد کرده‌اند)، صدایی شنیده ­می­شود که از همه بلندتر است. صاحب صدا، انگار که موجود عجیبی دیده باشد: ((اوه بچه ها اینجارو نیگا کنید! این چه رشته­ ایه؟ علم اطلاعات و دانش شناسی)) (دانش‌شناسی ... دانش‌شناسی... نمی دانم چرا خودم هم هنوز بخش "شناسی" را "نشناسی" تایپ می­ کنم!)، کمی آن طرف­تر، صدایی پر از شیطنت فریاد می­زند که بیا بابا! همون کتابداریه... و راهرو منفجر می‌شود از خنده... .