header001

شماره ششم: انجمن کتابداری واطلاع رسانی

فاطمه پازوکی

چرا انجمن؟

وجود اجتماع علمى و همکاري‌هاى درون‌رشته‌اى و بين‌ رشته‌اى، علاوه بر آشنايى با تحولات و دستاوردهاى جديد، و تدوين معيارهاى ارزيابى قوت و ضعف کار علمى، امکان نظارت بر اعمال و اجراى هنجارها و ضوابط و جلوگيرى از انحرافات و انباشت و پيشرفت در محيط علم و پژوهش را فراهم مى‌کند. يکى از ويژگى‌هاى مهم اجتماع علمى فراهم شدن امکان ايجاد ارتباط بين دست‌اندرکاران علم و پژوهش است که در قالب «انجمن» تبلور می‌یابد.

ادامه مطلب
محمد زره ساز

فرزندخواندگانی مستقل و یا اولاد فراموش شده؟!: واکاوی جایگاه شاخه‌های استانی در ساختار انجمن

طراحی و پیاده‌سازی یک ساختار اداری منسجم، یکپارچه و هدفمند برای یک سازمان، نهاد و یا هر تشکلی می‌تواند کمک کند تا امکان دستیابی به اهداف و ماموریت‌های از پیش تعیین شده راحت‌تر و با خطرها و چالش‌های کمتری همراه گردد. انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران نیز از جمله نهادهای تأثیرگذار در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی است که وظیفه گسترش، پیشبرد و ارتقای این دانش را در سطح ملی و محلی بر عهده دارد. افزون بر این، انجمن می‌تواند نقش نظارت و کنترل، ایجاد هماهنگی و هدایت فعالیت‌های علمی و حرفه‌ای در سطح گروه‌های علمی - پژوهشی و نهادها و سازمان‌های حرفه‌ای در اقصی نقاط کشور را بر عهده داشته باشد. با این حال، بر عهده گرفتن این نقش و ماموریت‌های ملی و محلی زمانی به صورت کامل قابل اجرا خواهد بود که زمینه‌ها و زیرساخت‌های لازم در آیین‌نامه‌ها، اساسنامه‌ها و موارد مشابه آن به خوبی تعریف و مشخص شده باشد.

ادامه مطلب
امیر ریسمانباف

بایدهایی برای ماندن؛ کنکاشی در فرصت‌های اجتماعی پیش روی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران

هر حرفه مؤلفه‌هایی دارد که بدون کارایی و اثربخشی آن مؤلفه‌ها، به تمامی بالغ و کامل نخواهد بود و ناگفته پیداست که یک حرفه نابالغ و به تبع آن حرفه‎مندان مربوطه، چقدر در قیاس با حرفه‌هایی که به سبب پرورش مؤلفه‌های لازم به پختگی و پایداری رسیده‌اند، شکننده و آسیب‌پذیر است. برخی از مؤلفه‌های موثر در بدل‌‌سازی یک «نقش اجتماعی» به «حرفه» را می‌توان چنین ‌برشمرد: داشتن کرسی یا کرسی‌های دانشگاهی، بنیان‌های نظری و فلسفی قابل دفاع، روش‌شناسی ساختار یافته برای حل مسئله، اخلاق حرفه‌ای، تاریخ و پیشینه مدون حرفه‌ای، کانال‌های ارتباطی و رسانه‌ای درون حرفه‌ای و برون حرفه‌ای و نیز وجود انجمن‌های صنفی و علمی. لحظه‌ای تصور کنیم که آیا در کشورمان ایران، حرفه پزشکی بدون وجود «سازمان نظام پزشکی»، حرفه مهندسی بدون وجود «سازمان نظام مهندسی» و یا حرفه وکالت بدون وجود «کانون وکلا»، می‎توانست منزلت و نفوذ اجتماعی فعلی خود را داشته باشد.نمی‌خواهم با طرح این پرسش به دور باطل و معروف «مرغ و تخم مرغ» بیفتم که آیا منزلت اجتماعی این حرفه‌هاست که انجمن‌های حرفه‌ای آن‌ها را قدرت و نفوذ اجتماعی بخشیده و یا بر عکس، این اثربخشی انجمن‌های حرفه‌ای یاد شده است که بر نفوذ و ارج اجتماعی آن حرفه‌ها افزوده است.

ادامه مطلب
رحمان معرفت

نگاهی به فرصت ها و چالش‎های انجمن‎های علمی به عنوان نیروی پیشران در پیشرفت های دانشجویی

انجمن‌های علمی دانشجویی بستر مناسبی جهت رشد و اعتلای دانشجویان و آشنایی آنان با زوایای حرفه‌ای و کاربردی رشته در کنار آموختن مباحث تئوری و مبانی نظری است. دانشجویان در انجمن‎های علمی این فرصت را می‎یابند تا علم را با عمل بیامیزند و فعالیت‌های علمی و حرف‎هایی را در کنار آشنایی با مباحث نظری و تئوری تجربه کنند. این امر سبب شده است تا انجمن‎های علمی دانشجویی به محیطی آزمایشگاهی جهت رشد مقدماتی دانشجویان برای حضور واقعی در جامعه علمی تبدیل گردد. بنا به ادعای مسئولین وزارت علوم، در حال حاضر به ازای هر رشته دانشگاهی یک انجمن علمی وجود دارد و بیش از 6000 انجمن علمی دانشجویی فعال در سطح دانشگاه‌های کشور در حال فعالیت هستند.

ادامه مطلب
رضا رجبعلی بگلو

فرار از مسئولیت مشارکت اجتماعی یا ناامیدی از مزایای عضویت در انجمن؟: نگاهی به فراز و فرود مشارکت در فعالیت‌های انجمن

نگاهی به وضعیت کنونی فعالیت‌های اجتماعی علاقمندان در انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران نشان‌دهنده یک اتفاق مهم و تأثیرگذاری است که رخ داده است. از این جهت صفت مثبت یا منفی برای آن ذکر نمی‌کنم که شاید نتوان به درستی، خوبی یا بد بودن این اتفاق را به قضاوت نشست. با این حال، استفاده نکردن از عینک بدبینی و نادیده گرفتن عینک خوش‌بینی هم نمی‌تواند تفاوتی در اصل قضیه داشته باشد: مشارکت در فعالیت‌های داوطلبانه، حمایت‌گر و تأثیرگذار در رشته و حرفه از جمله در انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی کمرنگ‌ است! این کاهش مشارکت، مقوله تازه‌ای نیست که از شنیدن آن تعجب کنیم، اما پدیده‌ای مهم است که پیامدهای بسیاری برای همه ما (متخصصان، حرفه‌مندان، اعضای هیئت علمی، دانشجویان و ...) دارد. کمترین پیامد این پدیده، از دست رفتن مزایایی است که برای محقق شدن آن‌ها زحمت‌های فراوانی در طول عمر 15 ساله انجمن کشیده شده است. شواهد این پدیده را می‌توان از هشدارهای اعضای هیئت‌مدیره انجمن نسبت به مشارکت پایین افراد در همایش‌ها و همچنین از افت میزان عضویت افراد در انجمن پیگیری کرد.

ادامه مطلب
میلاد معین الدین

گوشه و کنار از اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی (4)

برخی از اخبار فعالیت‌های اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی در سال 1393 به شرح زیر است:
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان باهدف بازدید و تقدیر از موسسه خیریه برتر کشور از سازمان مردم نهاد آبشار عاطفه‌ها بازدید به عمل آورد. شمقدری ضمن مثبت ارزیابی نمودن عملکرد فعالیت‌های سازمان آبشار عاطفه‌ها اعلام کرد: نمایش عشق، ایثار و کمک به هم‌نوع را با فرهنگ‎سازی می‌توان متعالی ساخت. مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان ضمن اعلام آمادگی جهت ارائه خدمات فرهنگی به سازمان خیریه آبشار عاطفه‌ها اعلام کرد: خدمت‎رسانی فرهنگی به افراد تحت پوشش مؤسسات خیریه را تقویت خواهیم کرد و این موضوع را با جدیت دنبال می‌کنیم
ادامه مطلب
ابراهیم افشار

در گفتگو با آقای ابراهیم عمرانی: در گذشته انجمن برای مطالعه و پژوهش جذابیت ایجاد می‌کرد

جناب آقای ابراهیم عمرانی، ۳۷ سال در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی فعالیت مستمر داشته اند. ایشان بر اساس مصوبه پنجمين جلسه هیئت‌مدیره انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران که در روز دوشنبه 28 مردادماه 1392 در محل دفتر انجمن برگزار شده بود، عضو هیئت مدیره انجمن و مسئول کمیته همایش‌های انجمن انتخاب شدند. در این مصاحبه با ایشان درباره چالشهای انجمن از آغاز تا کنون، مزایای انجمن، وضعیت فعلی و گذشته انجمن و ... به گفت‎و‎گو نشسته ایم.

ادامه مطلب
دکتر افشار زنجانی

در گفتگو با دکتر ابراهیم افشار زنجانی: دیدبانی؛ کارکرد فراموش شده انجمن

جناب آقای دکتر ابراهیم افشار زنجانی عضو هیئت‌علمی گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه اصفهان و همچنین یکی از اعضای هیئت مدیره انجمن شاخه اصفهان بوده اند. ایشان یکی از ده نفر دانشجویان دکترای دانشگاه نیوساوث ولز استرالیا بودند که در حمایت از بازگشایی دوباره انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران بیانیه ای تدوین و برای انتشار در یکی از مجله های داخلی ارسال کردند. با ایشان درباره انجمن، تاریخچه، فلسفه وجودی و کارکردهای آن به گفتگو پرداخته ایم.

ادامه مطلب
دکتر رضایی شریف آبادی

در گفتگو با دکتر رضایی شریف آبادی: از مافیا تا مافی‎ها در انجمن!

جناب آقای دکتر سعید رضایی شریف آبادی، رئیس کنونی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران و استاد گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی در دانشگاه الزهراء (س) هستند. ایشان كارشناسي كتابداري خود را در سال 1363 از دانشگاه علامه طباطبايي و كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع‌رسانی‌شان را در سال 1369 از دانشگاه تهران اخذ کردند. همچنین ایشان دكتراي كتابداري و اطلاع‌رسانی را در سال 1376 از دانشگاه نيوساوت ولز- سيدني استراليا دریافت نمودند. با ایشان درباره ساختار مطلوب انجمن، کارکرد شاخه های انجمن، انجمن صنفی و ... گفتگو پرداخته ایم.

ادامه مطلب
فرامرز مسعودی

در گفتگو با آقای فرامرز مسعودی: از ارتقاء درجه انجمن تا کسب جایگاه حقیقی

جناب آقای فرامرز مسعودی کارشناسی ارشد خود را در رشته كتابداري و اطلاع‌رساني از دانشگاه تهران دریافت کرده و در حال حاضر مسئول بخش نظام‌های نوین مدیریت شرکت ملی فولاد ایران است. از آنجا که وی عضو هیئت مدیره و مسئول کمیته برنامه‌‌ریزی و ارزش‌یابی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران است، با ایشان درباره فعاليت‌هاي انجمن و کسب بالاترین درجه (A) در رتبه‌های انجمن‌های علمی، شاخص‎های ارتقاء انجمن، دغدغه‎های انجمن صنفی، ساختار مطلوب انجمن و ... به گفتگو نشسته ایم.

ادامه مطلب
دکتر رحمت الله فتاحی

درگفتگو با دکتر رحمت‌الله فتاحی: ریشه عدم مشارکت فعال در انجمن، در فردگرایی ما نهفته است

جناب آقای دکتر رحمت‌الله فتاحی استاد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه فردوسی مشهد است، از سال 1383 الی 1385 به عنوان نائب رئیس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران و از سال 1386 الی 1388 به عنوان رئیس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران مشغول به فعالیت بوده است. ایشان در حال حاضر به عنوان استاد دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران (شاخه خراسان) فعالیت می کنند. با ایشان درباره مشارکت جویی و مشارکت طلبی در انجمن، نقاط مثبت و منفی انجمن و انجمن صنفی به گفتگو نشسته ایم.

ادامه مطلب

گزیده ای از اخبار ماهانه انجمن کتابداران ایران (بین سالهای 1358 و 1359)

پیگیری فعالیت های انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران در گذشته ما را به انتشار یکی از پرکاربردترین ابزارهای اطلاع رسانی، یعنی "اخبار ماهانه انجمن کتابداران ایران" رهنمون می سازد. این نشریه در سالهای 1350 تا 13589 در کنار نامه انجمن کتابداران ایران و بعد از خبرنامه انجمن منتشر می شده است (برای مطالعه بیشتر به دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی بنگرید) . جالب اینجاست که طی سالهای 1350 تا 1358، دو نشریه از سوی انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران به طور همزمان منتشر می شده است و انتشار این دو نشریه با توجه به امکانات و فناوریهای موجود در آن زمان، قابل توجه بوده است. نگاهی کلی به برخی از تصویرهایی که از این نشریه در سال هال 1359-1358 منتشر شده است نشان می دهد، بسیاری از گلایه ها، انتقادها، اطلاع رسانی ها و ... در قالب یک نشریه به آگاهی افراد رسانده می شد. در آن موقع که ابزارهای امروزی اطلاع رسانی همچون وبلاگ، وب‌سایت و ... وجود نداشت، این ابزار به خوبی می‌توانست با حرفه‌مندان و متخصصان در سراسر کشور ارتباط برقرار کند و انعکاس برخی از خواسته‌های آن‌ها در نشریه های انجمن بپردازد.

ادامه مطلب

تاریخچه ای کوتاه از انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی: اینفوگرافی

انجمن‌ها به عنوان یکی از جلوه‌های مشارکت مردمی ازجمله نهادهای اجتماعی هستند که در جهت تحقق بخشیدن به خواست‌های گروهی از افراد که در زمینه‌ای خاص دارای آرمان‌ها، هدف‌ها، علایق، و منافع مشترکی می‌باشند، شکل می‌گیرند. در این میان، انجمن‌های حرفه‌ای در رشد و پیشرفت یک حرفه و ارتقای منزلت آن، همگرایی میان اعضا و رفع نیازهای مشترک آنان نقش بسزایی دارند (زره‌ساز، آزادی، پازوکی، 1388). به دلایل متعدد، وجود انجمن‌های رسمی فعال در هر حرفه تخصصی ضروری است. این انجمن هدف توسعه برنامه‌ها و تداوم طرح‌هایی را تسهیل می‌کنند که برای بهبود وضعیت حرفه‌ای، صنفی و حقوقی اعضایشان طراحی شده است. آن‌ها موجب پیشبرد طرح‌ها و فعالیت‌ها و جلب حمایت نهادها از حوزه تخصصی انجمن می‌شوند.
ادامه مطلب
علی اکبری

یادی از آن روزها ... (یک قدم پس از نقد)

روزهای آخر سال 85 بود، سیزدهم اسفندماه. سرمای زمستان کم‌کم جای خود را به هوای مطبوع بهاری می‌داد. ادکا اولین تجربه‌های خودش را داشت اجرایی می‌کرد، قرار بود آن روز اولین بحث آزاد ادکا با عنوان "انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران" برگزار شود. دل تو دلِ بچه‌ها نبود اضطراب‌های همیشگی از برگزاری یک برنامه (خصوصاً که این برنامه از اولین برنامه‌های اجرایی ادکا بود.)، قرار بود بحث ساعت سه‌ بعدازظهر داخل اتاق شورای دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران با حضور اساتید برجسته رشته (مرحوم استاد عباس حری، استاد پوری سلطانی، استاد نوش‌آفرین انصاری، و استاد بهاره رهادوست) و البته هیئت‌مدیره انجمن وقت (دکتر خسروی، دکتر فتاحی، آقای عمرانی، آقای حافظیان رضوی، دکتر زین‌العابدینی، آقای شمسبد، و خانم نیازی) که آخرین روزهای کاری‌شان را سپری می‌کردند، برگزار شود.

ادامه مطلب

دو خاطره: در جستجوی رسالت گمشده یک کتابدار

از آن دست مراجعه‌کنندگانی بود كه در هر هفته حداقل يك بار او را می‌دیدیم می‌دانستم دانشجوي رشته حقوق است و تقریباً هميشه همراه کتاب‌های حقوق كتابي در مورد گل‌های آپارتماني،‌‌فرنگی، گل رز و ...كتابي را به امانت می‌گرفت و بارها او را در كتابخانه مشغول خواندن چنين کتاب‌هایی می‌دیدم. آدم كنجكاوي نيستم اما شناختن نيازها، تمايلات و انگیزه‌های مراجعه‌کنندگانم را جزئي از كارم می‌دانم دوست دارم بدانم خانم خانه‌داری كه مدت‌هاست کتاب‌هایی در مورد بيماري خاصي مثل ام‌اس را مطالعه می‌کند از چه دردي رنج می‌برد و دوست دارم بدانم خانم جواني كه هر ماه با فهرست جديدي از کتاب‌های مربوط به روانشناسي به كتابخانه می‌آید از كجا و براي چه منظوري اين فهرست را تهيه كرده است.

ادامه مطلب

مرور خاطرات مشهد با یکی از فرهیختگان علم اطلاعات و دانش‌شناسی جناب آقای سیدکاظم حافظیان رضوی

آقای سید کاظم حافظیان رضوی نامی آشنا برای حرفه‌مندان و اهالی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران است. کتابداری از خطه خراسان و زاده شهر مشهد که سال‌ها به خدمت در کتابخانه‌ها، سازمان‌ها و موسسه‌هایی همانند انستیتو علوم تغذیه ای و صنایع غذایی ایران، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی و مرکز اطلاعات و مدارک علمی کشاورزی و همچنین تدریس در دانشگاه‌های مختلف مشغول بوده است. فعالیت در کسوت کتابدار و تدریس در دانشگاه، از دغدغه او نسبت به انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی نکاسته و ایشان هیچگاه همراهی همیشگی‌اش را از انجمن دریغ نکرده است. به‌همین بهانه سراغ ایشان رفتیم و در گفت و گویی صمیمانه خاطرات ایشان را مرور کردیم.
ادامه مطلب
کتابگذار اعظم

فوائد مشارکت فعال در همایش‎های انجمن

"همایش گرد" در کتاب خود با عنوان "الهمایش‎های سمینهاری" و در فصل "فی‌الانجمن الکتابگذاری" چنین می‎نگارد: "سنوات مدیدی است که الاحقر در محافل و همایش‌های انجمن کتابگذاری شرف حضور دارم ولی در احسن‌الحال به غیر از پاکتی ساندیس و دانه‎ای کیک، اطعمه و اشربه دندان‌گیر دیگری نصیبم نشده است". البته پس از غوری که در متون و اظهار نظرها داشتم به اظهار نظر عجیبی از جناب ناراحت‌الدوله برخوردم که در آن به سمینهاری اشاره داشته‌اند که در عام‌البرف و در منطقه خوش آب و هوایی موسوم به مکتبه ملی جنب متروی حقانی منعقد گردیده است.

ادامه مطلب